Những điều chưa kể về quá trình dịch

"Paris through closed eyes"

Với kinh nghiệm dịch cuốn Oxford thương yêu sang tiếng Anh (Beloved Oxford), dịch giả Elbert Bloom đã dịch tiếp cuốn Nhắm mắt thấy Paris một cách nhanh chóng và dễ dàng hơn, để cuối cùng sau gần ba năm dài ròng rã, cuốn “Paris through closed eyes” đã ra mắt bạn độc Việt Nam.

Tuy nhiên, quá trình dịch sách chưa bao giờ là một công việc đơn giản. Bản thân ông Elbert chắc cũng nhiều đêm vò đầu bứt tóc vì không hiểu nhiều cụm từ tiếng Việt. Sau khi dịch hoàn thành từng chương, ông gởi email cho tôi. Đến phiên tôi nhiều lúc cũng vò đầu bứt tóc để làm cách nào có thể giải thích được những cụm từ trong tiếng Việt mà ông đang lúng túng có ý nghĩa gì. Sau đó, khi nhận được những ý kiến của tôi, ông Elbert lại chỉnh sửa. Chúng tôi phải tìm tài liệu từ sách vở, tự điển, tra Google để tìm giải pháp tối ưu nhất. Trao đổi qua lại nhiều lần như vậy, cuối cùng cả hai mới có một bản dịch hoàn chỉnh. Nhưng đó chỉ mới là bản dịch hoàn chỉnh từ phía chúng tôi.

Khi bản dịch được gởi đến nhà xuất bản, biên tập viên bên đó còn bỏ thời giờ biên tập lại theo ý của mình. Ông Elbert và tôi lại mất thêm nhiều thời gian để phản hồi xem có đồng ý với cách biên tập đó không. Lại trao đổi, tranh luận, tìm tài liệu. Cuối cùng giữa các bên, gồm tác giả, dịch giả, biên tập viên của NXB mới đi đến việc chốt lại bản dịch.

Nhưng đó cũng chưa phải là bản dịch cuối cùng đã hoàn chỉnh. Khi sách được dàn trang, biên tập viên cấp cao của Nhà Xuất Bản lại tiếp tục xem xét một lần nữa. Các bên lại tranh luận tiếp vô cùng mệt mỏi để cuối cùng, lần này thật sự là cuối cùng, có một bản dịch hoàn hảo nhất.  

Quá trình dịch một cuốn sách với biết bao công sức như thế, thật tình tôi thấy còn vất vả hơn viết một cuốn sách hoàn toàn mới. Nhưng có được bản tiếng Anh, sách của tôi lại có cơ hội tiếp cận một số độc giả mới là người nước ngoài. Số này chắc là chỉ ít ỏi thôi vì sách bản tiếng Anh thật ra cũng chỉ bán trên thị trường Việt Nam, dành cho người Việt đọc là chính.

Khi cầm cuốn “Paris through closed eyes” trong tay, tôi thấy rất xúc động. Tôi xúc động còn hơn khi cầm cuốn “Nhắm mắt thấy Paris” lần đầu cách nay gần 4 năm. Khi viết “Nhắm mắt thấy Paris”, tôi làm việc độc lập, hoàn toàn chủ động một mình một cõi, khỏe hơn rất nhiều.

Để có cuốn “Paris through closed eyes”, tôi phải cảm ơn ông Elbert Bloom nhiều lắm. Khi tôi trao cho ông những cuốn sách mới in tại nhà ông ở Mỹ, ông rất vui và nói rằng quá trình dịch sách giúp ông trao dồi tiếng Việt. Bản thân tôi cũng đã trao dồi tiếng Anh rất nhiều. Trong ngôi nhà nhỏ ấm cúng của ông, tôi thấy vài tựa sách tiếng Việt, thậm chí ông còn đọc cả Kim Vân Kiều.

Chúng tôi tin rằng, “Paris through closed eyes” sẽ làm bạn độc Việt Nam hài lòng và sẽ giới thiệu cho những người bạn nước ngoài cùng đọc.

Dương Thụy


  next page >